Making sense of the names
Chapter 02 · Patients & families
Making sense of the names
Disease names and descriptions of where inflammation occurs answer different questions. They should be read together.
Axial and peripheral describe a pattern
Axial involvement means the sacroiliac joints and/or spine are affected. Peripheral involvement means joints outside the spine, entheses or whole digits are affected. These patterns can overlap. Neither term tells you, by itself, whether someone also has psoriasis or inflammatory bowel disease.
axSpA, AS, r-axSpA and nr-axSpA
Axial spondyloarthritis is the umbrella term. Radiographic axSpA, also called ankylosing spondylitis (AS), has characteristic sacroiliac changes on conventional X-rays. Non-radiographic axSpA does not meet that radiographic threshold. It can still be active and disabling. It is not inevitably an early step toward fusion. An X-ray that was never done cannot establish the non-radiographic category.
PsA and the associated conditions
Psoriatic arthritis (PsA) is associated with psoriasis, although arthritis can sometimes precede recognised skin disease. It may affect peripheral joints, entheses, digits and the axial skeleton. Axial PsA deserves its own assessment; it is not automatically AS plus psoriasis. SpA associated with Crohn’s disease or ulcerative colitis may also be axial, peripheral or both. Reactive arthritis describes a particular pattern after a preceding infection.
When the name remains broader
Peripheral SpA can describe a predominant peripheral presentation. Undifferentiated SpA means that the presentation is not assigned to a more specific subtype; it does not mean that every unexplained joint pain is SpA. Juvenile-onset SpA is an age-related pathway with its own assessment and classification systems.
Глава 02 · Пациентам и близким
Как разобраться в названиях
Название заболевания и описание области поражения отвечают на разные вопросы. Их важно рассматривать вместе.
Аксиальный и периферический — о характере поражения
Аксиальное поражение относится к крестцово-подвздошным суставам и/или позвоночнику. Периферическое — к суставам вне позвоночника, энтезисам и целым пальцам. Эти варианты могут сочетаться. Ни один из терминов сам по себе не отвечает на вопрос о наличии псориаза или воспалительного заболевания кишечника.
axSpA, AS, r-axSpA и nr-axSpA
Аксиальный спондилоартрит — общее название. Рентгенографический axSpA, также называемый анкилозирующим спондилитом или болезнью Бехтерева, сопровождается характерными изменениями крестцово-подвздошных суставов на обычной рентгенограмме. При нерентгенографическом axSpA этот порог не достигнут. Болезнь всё равно может быть активной и существенно влиять на жизнь. Это не обязательная ступень к анкилозу. Невыполненный рентген нельзя считать отрицательным.
Псориатический артрит и ассоциированные состояния
Псориатический артрит (PsA) связан с псориазом, хотя суставные проявления иногда предшествуют распознанному поражению кожи. Возможны артрит, энтезит, дактилит и поражение позвоночника. Аксиальный PsA требует отдельной оценки: его нельзя автоматически считать сочетанием AS и псориаза. При болезни Крона или язвенном колите спондилоартрит также бывает аксиальным, периферическим или смешанным. Реактивный артрит обозначает определённую клиническую картину после инфекции.
Когда название остаётся более общим
Периферический SpA может описывать преобладающее периферическое поражение. Недифференцированный SpA означает отсутствие отнесения к более конкретному подтипу, а не любую необъяснённую боль. Ювенильное начало — отдельный возрастной маршрут с собственными особенностями оценки и классификации.
Capítulo 02 · Pacientes y familias
Entender los nombres
El nombre de la enfermedad y la descripción de dónde ocurre la inflamación responden a preguntas distintas. Hay que interpretarlos juntos.
Axial y periférica describen un patrón
La afectación axial implica las articulaciones sacroilíacas y/o la columna. La periférica afecta articulaciones fuera de la columna, entesis o dedos completos. Ambos patrones pueden coexistir. Por sí solos, no indican si también hay psoriasis o enfermedad inflamatoria intestinal.
axSpA, AS, r-axSpA y nr-axSpA
Espondiloartritis axial es el término general. La forma radiográfica, también llamada espondilitis anquilosante, presenta cambios sacroilíacos característicos en radiografías convencionales. La forma no radiográfica no alcanza ese umbral, pero puede ser activa y limitar mucho la vida. No es una etapa que necesariamente termine en fusión. Una radiografía no realizada no equivale a un resultado negativo.
Artritis psoriásica y enfermedades asociadas
La artritis psoriásica (PsA) se relaciona con la psoriasis, aunque las manifestaciones articulares pueden preceder a la enfermedad cutánea reconocida. Puede afectar articulaciones, entesis, dedos y esqueleto axial. La PsA axial necesita valoración propia; no equivale automáticamente a espondilitis anquilosante más psoriasis. La SpA asociada a Crohn o colitis ulcerosa también puede ser axial, periférica o mixta. La artritis reactiva describe un patrón apropiado después de una infección.
Cuando se usa un término más amplio
SpA periférica puede describir la presentación predominante. SpA indiferenciada indica que no se ha asignado un subtipo más específico, no cualquier dolor sin explicación. El inicio juvenil requiere una vía de atención y sistemas de clasificación propios.
Rozdział 02 · Pacjenci i bliscy
Jak rozumieć nazwy
Nazwa choroby i opis miejsca zapalenia odpowiadają na różne pytania. Należy rozpatrywać je razem.
Osiowa i obwodowa opisują wzorzec
Zajęcie osiowe dotyczy stawów krzyżowo-biodrowych i/lub kręgosłupa. Obwodowe obejmuje stawy poza kręgosłupem, przyczepy ścięgniste lub całe palce. Wzorce mogą współistnieć. Same nie mówią, czy występuje również łuszczyca lub zapalna choroba jelit.
axSpA, AS, r-axSpA i nr-axSpA
Osiowa spondyloartropatia zapalna to termin nadrzędny. Postać radiograficzna, nazywana także zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa (ZZSK/AS), ma charakterystyczne zmiany w stawach krzyżowo-biodrowych na zwykłym RTG. Postać nieradiograficzna nie spełnia tego progu, ale może być aktywna i znacznie utrudniać życie. Nie musi prowadzić do zrostów. Niewykonane RTG nie jest wynikiem ujemnym.
Łuszczycowe zapalenie stawów i inne powiązania
Łuszczycowe zapalenie stawów (ŁZS/PsA) wiąże się z łuszczycą, choć objawy stawowe mogą poprzedzać rozpoznanie zmian skórnych. Możliwe są zapalenie stawów, przyczepów, całych palców i zajęcie osiowe. Osiowe ŁZS wymaga własnej oceny; nie jest automatycznie ZZSK z łuszczycą. SpA przy chorobie Crohna lub wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego może być osiowa, obwodowa lub mieszana. Reaktywne zapalenie stawów opisuje odpowiedni obraz po infekcji.
Kiedy nazwa pozostaje ogólna
Obwodowa SpA może opisywać dominujące zajęcie. Niezróżnicowana SpA oznacza brak przypisania do bardziej szczegółowej postaci, a nie każdy niewyjaśniony ból. Początek młodzieńczy wymaga osobnej ścieżki oceny i klasyfikacji.